سه شنبه , مهر ۲۴ ۱۳۹۷
خانه / آب انبارها / آب انبار شهیدی ها

آب انبار شهیدی ها

به نام خداوندگار

بازدید از آب انبار شهیدی ها

11 اسفند 1391

گردشگران : چهار نفر ( علی رضا هاشمی ، سعید شمس ، مجید آیتی و مهشید بهرام فرد  )

  آب انبارها ، یکی از حیاتی ترین و مهم ترین سازه های تاریخی ایرانیان هستند که به دلایلی هم چون خشکی آب و هوا ، عدم بارش برف و باران کافی در بخش عمده ای از سال ، فصلی بودن رودخانه ها و عدم امکان دسترسی به آب در مناطق کم آب هم چون شهر کاسپین ، احداث می شده اند .

  نخستین آثار آب انبارها در شهر عیلامی دورانتاش که در شوش کنونی ، واقع شده است در هزاره ی دوم پیش از میلاد ، یافته شده اند . هم چنین بقایای آب انبارهای کهن در دوره ی هخامنشیان نیز به دست آمده است .

  بنای آب انبار با بادگیرها و گنبدهای زیبایش در آرایش سیمای شهرها نیز تأثیرگذار بوده است .

  در اواخر فصل زمستان ، جهت آماده شدن آب انبارها ، آن ها را می شستند تا برای پرشدن مخزن شان در فصل بهار ، آماده باشند . آب آب انبارها از طریق قنات ها ، تأمین می شده است . بهداشت و پاکیزگی این آب از سه طریق ، تضمین می شده است :

  1 ) تاریکی مطلقی که در داخل مخازن آب انبارها هست ، از زندگی و رشد میکروب های غیرهوازی که نیاز به نور دارند ، جلوگیری می نماید .

  2 ) جاذبه ی زمین ، باعث ته نشین شدن املاح و ذرّات موجود در آب می شود و نمک و آهکی که بر روی آب می ریزند ، همانند کلر به عنوان مادّه ای ضدّعفونی ، عمل می نماید .

  3 ) وجود بادگیرها ، باعث تهویه ی هوای داخل مخازن می شود .

  این که چرا مخازن آب انبارها در داخل زمین ، قرار می گرند نیز بی دلیل نیست :

  1 ـ دیوارهای دور آب ، داخل زمین هستند و خراب نمی شوند .

  2 ـ آب قنات و نهر به راحتی به داخل مخزن ، هدایت می شود .

  3 ـ هر چه عمق زمین ، بیش تر مسی شود ، نوسان درجه ی حرارت ، کم تر می شود .

  پس از گودکردن زمین مخزن آب انبارها ، کف آن را با شفته ی آهک ، کاملاً می پوشانند و یک پی یک پارچه می ریزند . در صورتی که مخزن ، بزرگ باشد از سرب ، استفاده می نمایند . هم چنین از ساروج برای پوشش دیوارها و کف مخزن ، استفاده می کنند .

  عناصر اصلی یک آب انبار ، عبارتند از :

  1 : سردر که در برخی مواقع با نام سازنده ی بنا یا اشعار زیبا یا آیاتی از قرآن ، مزیّن می شوند .

  2 : پاشیر : محلّ دسترسی مردم به شیر آب

  3 : مخزن

  4 : بادگیرها

  5 : گنبدخانه

  6 : حوضچه ها

  7 : دریچه ی ورود آب

  پس از شنیدن این توضیحات جامع و مفصّل از زبان دوست خوب مان ، مهشید در کنار مسجد شهیدثالث به سمت آب انبار شهیدی ها می رویم .

  خاندان شهیدی از خاندان های معتبر و سرشناس کاسپین در دوره ی قاجار و حتّی اکنون بوده و هستند که در محلّه ی آخوند واقع در خیابان مولوی امروزی در خانه ای زیبا و تاریخی ، سکونت داشته اند . این آب انبار نیز از وقفیّات این خانواده است که در کنار مسجد شهیدثالث در داخل بازار شهر ، احداث شده است . امروزه ، این آب انبار تاریخی به دکّان پلاستیک فروشی !!!! ، تبدیل شده و بی توجّه مردم و مسؤولین در گوشه ی بازار ، رها گشته است .

  سردر آب انبار ، کاملاً ساده و فاقد تزیینات است و با پلّه هایی بلند به پاشیر ، متّصل می شود که امروزه ، هیچ اثری از این پاشیر ، دیده نمی شود ؛ چرا که به انبار پلاستیک ، تبدیل شده است . مخزن آب انبار ، بنا بر گفته ها و شنیده ها در زیر مسجد ، قرار گرفته است .

من ، سعید و مجید

12 (1)

مهشید ، من و سعید

درباره ی علیرضا هاشمی

علی رضا هاشمی هستم ملقّب به مرد همیشه در سفر ؛ زاده ی 6 اردیبهشت 1362 ؛ دل داده ی ایران و تاریخ و طبیعت بی مانندش . سفر رو به صورت رسمی و ثبت شده از 14 اردیبهشت 1385 با سفری دلچسب به استان آذرآبادگان باختری ، آغاز کردم

مطلب پیشنهادی

آبشار زردلیمه

طبیعت زاگرس در عین زیبایی جادوگرانه ی خویش ، بسیار خشن و با بی احتیاطی …

۲۶ دیدگاه

  1. باز خوبه تخریبش نکردن و پلاستیک فروشی شده

  2. درود بر شما
    از این آب انبار خاطره های بسیار دارم. یادش بخیر تقریبا همیشه چراغش روشن هست حتی روزهای تعطیل.
    کمی پایینتر از اون هم سنگکی بازار قرار داره که یادمه یه زمانی پدر بزرگوارام میگفت نان هاش خوبه احسان جان سعی کن از اونجا نان بگیری(البته الان پدرم تاکید میکنه از اونجا نان نخرم!)

  3. این اولین بازدید همراه با گروه شما بود. بار علمی بازدید هم بالا بود. 🙂

  4. به به … نظر خاصی نداشتم فقط خواستم بگم به به 😀
    انشاا… سفرهای خارجی ( منظورم خارج از کاسپین) هم تو برنامه ها گنجونده بشه…
    و در آخر باید عرض کنم که علیرضا جون دوست داریم 😀

  5. سلام بر همه دوستان ک جایشان بسیار خالی بود
    علی الخصوص محمد عزیز ک تازگیا رفته داخل باقالیا!
    علیرضا اگ بگم خیلی خوب بود کذب است ولکن حضور در کنار حضرت عالی جبران مافات است!!!!

  6. مجید جان شما روی سر ما جا داری و بس

  7. در آخرین سفر سال۱۳۹۱ و سفرهای نوروزی گروه به شدت مشتاق دیدار عزیزانی هستم که خیلی وقت هست ندیدمشون.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *